ΛΥΚΟΜΙΔΗΣ

Φιλοσοφία, μυσταγωγία και επιστήμη

Η Ακαδημία Πλάτωνος

Posted by lykofron στο 31/12/2009

ΑΘΗΝΑ. Πριν 2.400 χρόνια, στο αλσώδες γυμνάσιο και στον κατάφυτο κήπο του Κολωνού, ο Πλάτων κατασκεύασε ένα περικαλλές κτίσμα εξ ολοκλήρου από τα περιουσιακά του στοιχεία. Του έδωσε το όνομα  «Ακαδημία» προς τιμήν του τοπικού ήρωα Ακαδήμου και είναι η πρώτη φιλοσοφική σχολή οργανωμένη με καταστατικό, κανονισμούς, ενδιαιτήματα διδασκάλων και μαθητών, αίθουσες διδασκαλίας, μουσείο, βιβλιοθήκη και ότι άλλο κρίνεται απαραίτητο σε ένα πανεπιστημιακό καθίδρυμα υψηλών προδιαγραφών. Θα παραμείνει για πάντα στην ιστορία και στην μνήμη των ανθρώπων ως η πρώτη «Ακαδημία» όλων των εποχών, δίνοντας το προσωνύμιο  στα μετέπειτα ανά τους αιώνες ιδρυθέντα ομώνυμα πανεπιστημιακά καθιδρύματα του δυτικού τουλάχιστον λεγομένου κόσμου.

Στην πρόσοψη του ιδρύματος και επί της μετόπης αυτού προβάλλει με χρυσά γράμματα, βαθειά χαραγμένη στο λευκό λείο μάρμαρο, η παρακελευστική επιγραφή «μηδείς αγεωμέτριτος εισέτο». Κανείς αγεωμέτρητος να μην εισέλθη.

 Βεβαίως, δεν εννοούσε να εισέλθουν οι σημερινοί «Γεωμέτρες» με τους εκσκαφείς τους.

 Ο Πλάτων προσδοκούσε με αυτή την κίνησή του την αναδόμηση της Αθηναϊκής κατά κύριο λόγο κοινωνίας, με την διαμόρφωση μιας υγιούς καταστάσεως υψηλού επιμορφωτικού επιπέδου. Την οργάνωση μιας ομάδας ελευθέρων Αθηναίων πολιτών διανοουμένων, οι οποίοι θα είναι σε θέση να εκφράσσουν και να πραγματοποιήσουν με τον προσήκοντα τρόπο την ένωση της πολιτικής, της σοφίας και της γνώσεως, καθιστώντας ταυτοχρόνως την Ακαδήμεια κέντρο αναφοράς, διαμορφώσεως, εισηγήσεως και εκτελέσεως του πολλά υποσχομένου σχεδίου του. Η αρχική σκέψη και ο τελικός σκοπός του πλατωνικού εγχειρήματος είναι να καταστή η Ακαδήμεια φοιτώριο εκπαιδεύσεως φιλοσόφων πολιτικών ανδρών, με στόχο έστω κάποιοι απ’ αυτούς, να προσποριστούν τα κατάλληλα πνευματικά εφόδια, τα οποία εναργώς προτείνει ως πολιτική θεωρία ο ιδρυτής, ώστε να αναδειχθούν οι άξιοι να εισέλθουν στο ύψιστο όργανο της πολιτείας. Για την επίλυση αυτού του ζητήματος, έθεσε στο επίκεντρο του πολιτικού προβληματισμού της προτεινομένης δημοκρατίας του την παιδεία. Σήμερα θα λέγαμε ότι πρέπει πρωτίστως να καταστούν ενάρετοι οι κυβερνώντες διότι, σε αντίθετη περίπτωση, η μεγαλύτερη απειλή για τους πολίτες και την δημοκρατία θα προέλθη από αυτούς που εξουσιοδοτήθηκαν για να την προστατεύουν. Επειδή στην πράξη δεν υπάρχει κόσμος χωρίς καταχρήσεις και το δημοκρατικό σύστημα είναι το μόνο που αυτοδιακυβεύεται, απαιτείται ο έλεγχος των ελεγχόντων και αυτός να  προέρχεται πάντοτε από τους ελεγχομένους.

Στην Ακαδήμεια είναι αποδεκτή η φιλοσοφική διαφωνία και πρωτεύουσα σημασία μεταξύ των άλλων επιστημών αποκτά η ηθική, όπως την δίδαξε ο Σωκράτης, η οποία ενεξαρτητοποιείται κατά κάποιο τρόπο της πολιτικής και ανθίσταται.

Η Ακαδήμεια έτυχε πρωτοφανούς διαρκείας και αίγλης, όχι μόνον όσο ζούσε ο ιδρυτής της αλλά και για πολλούς αιώνες αργότερα, παρέχοντας την γνώση σε χιλιάδες μαθητές της επί (916) εννεακόσια δέκα έξι συναπτά έτη λειτουργίας της (387 π.Χ – 529 μ.Χ). Το κλείσιμό της το 529 μ.Χ. με διαταγή του αυτοκράτορα του βυζαντίου Ιουστινιανού σηματοδοτεί την ταφόπλακα και το τέλος της ελληνικής φιλοσοφίας, τουλάχιστον,  υπό καθεστώς επισήμου και ελεύθερης καλλιεργείας και διαδόσεως.

  Γιάννης Σ. Γκανάσος

Διπλ. Ηλ/γος Μηχανικός

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: