ΛΥΚΟΜΙΔΗΣ

Φιλοσοφία, μυσταγωγία και επιστήμη

ΤΑ ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΑ ΚΑΛΑΝΤΑ

Posted by lykofron στο 26/01/2010

Οι πρόγονοί μας κατά την χειμερινή τροπή του Ηλίου (γεννηση Ηρακλέους, Διονύσου κλπ) εψαλαν κάλαντα τα οποία τότε ονόμαζαν «ειρισιώνη». Αλλά ας δούμε το κείμενο που μου έδωσε κάποιος φίλος:

Τα αρχαιότερα γιορτινά κάλαντα που έχουν διασωθεί μέχρι τις μέρες μας είναι αυτά που σύμφωνα με την παράδοση έψαλλε ο ίδιος ο ποιητής Όμηρος στην Σάμο. Τα κάλαντα αυτά, που και σήμερα είναι επίκαιρα μετά από τόσους αιώνες, δηλώνουν τη συνέχεια της Ελληνικής παράδοσης και του Ελληνικού πολιτισμού που μεταφέροντα ι μέσα από το πέρασμα του χρόνου χωρίς αλλαγές μέχρι τις μέρες μας. Εκφράζουν το ίδιο νόημα, περιέχουν δηλ. κατά κανόνα επαίνους για τον νοικοκύρη ,και την οικογένεια του, ευχές για αφθονία εισοδημάτων και τέλος προτροπές για να φανούν γενναιόδωροι και να φιλέψουν την συντροφιά που τα λέει με πολλά δώρα. Τα αρχαία κάλαντα ονομάζονταν «ειρισιώνη» και αξίζει πραγματικά να τα διαβάζετε όπως τα δημοσιεύουμε παρακάτω.

Δώμα προσετραπόμεσθ’ ανδρός μέγα δυναμένοιο, ός μέγα μεν δύναται, μέγα δε βρέμει, όλβιος αεί. αύται άνακλίνεσθαι θύρα ι πλούτος γάρ έσεισι πολλός, σύν πλούτω δέ καί ευφροσύνη τεθαλυϊα, ειρήνη τ ‘άγαθή. Όσα δ άγγεα, μεστά μέν εϊη κυρβαίη δ ‘άεί κατά καρδόπου έρποι μάζα, νυν μέν κριθαίην εύώπιδα σησαμόεσσαν…

Σ’ αρχοντικό μπήκαμε μεγάλου νοικοκύρη, με λόγο πού έχει πέραση και μ αγαθά περίσσια. Ανοίξτε πόρτες διάπλατα να μπουν μεγάλα πλούτη, μαζί και ή θαλερή χαρά κι ή βλογημένη ειρήνη. Γιομάτοι να είναι οι πόθοι σας, πολλά τα ζυμωτά σας, κι ο κριθαρένιος ό χυλός με το πολύ σουσάμι. Νύφη για το μοναχογιό να κάτσει τραγουδώντας στο αμάξι πού το σέρνουνε τα δυνατά μουλάρια, να έρθει σ’ αυτό το σπιτικό, να φαίνεται προικιά της. Κάθε χρονιά θενά έρχομαι κι εγώ σαν χελιδόνι. Μα φέρε γρήγορα λοιπόν ότι είναι να μας δώσεις, Γιατί αλλιώς θα φύγουμε, δεν θα ξημερωθούμε!

Advertisements

Ένα Σχόλιο to “ΤΑ ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΑ ΚΑΛΑΝΤΑ”

  1. ΜΕΛΑΝΘΟΣ said

    Επιτρέψτε μου παρακαλώ να παραθέσω ολόκληρο το κείμενο της «Ειρεσιώνης» με δυο υποσημειώσεις:

    «Δῶμα προσετραπόμεσθ’ ἀνδρὸς μέγα δυναμένοιο,
    ὃς μέγα μὲν δύναται, μέγα δὲ βρέμει, ὄλβιος αἰεί,
    αὐταὶ ἀνακλίνεσθαι θύραι. Πλοῦτος γὰρ ἔσεισι
    πολλὸς σὺν πλούτῳ δὲ καὶ εὐφροσύνη τεθαλυία,
    εἰρήνη τ’ ἀγαθή, ὅσα δ’ ἄγγεα, μεστὰ μὲν εἴη,
    κυρβαίει δ’ αἰεὶ κατὰ καρδόπου ἕρποι μάζα,
    τοῦ παιδὸς δὲ γυνὴ κατὰ διφράδα βήσεται ὕμμιν,
    ἡμίονοι δ’ ἄξουσι κραταίποδες ἐς τόδε δῶμα,
    αὐτὴ δ’ ἱστὸν ὑφαίνοι ἐπ’ ἠλέκτρῳ βεβαυῖα.
    νεῦμαι τοι νεῦμαι ἐνιαύσιος ὥστε χελιδών
    ἕστηκ’ ἐν προθύροις.
    εἰ μὲν τι δώσεις εἰ δὲ μή, οὐχ ἑστήξομεν,
    οὐ γὰρ συνοικήσοντες ἐνθάδ’ ἤλθομεν».

    *Βλ. Βίοι Ομήρου, βίος Ηροδότου, στίχ. 462: «ταῖς νουμηνίαις προσπορευόμενος πρὸς τάς οἰκίας τάς εὐδαιμονεστέρας, ἐλάμβανε τι ἀείδων τὰ ἔπεα τάδε ἃ καλεῖται Εἰρεσιώνη, ὠδήγουν δὲ αὐτὸν καὶ συμπαρῆσαν αἰεὶ τῶν παίδων τινες τῶν ἐγχωρίων».
    *Βλ. Βίοι Ομήρου, βίος Ηροδότου: «ᾔδετο δὲ τάδε τὰ ἔπεα ἐν τῇ Σάμῳ ἐπὶ πολὺν χρόνον ὑπὸ τῶν παίδων ὅτε ἀγείροιεν ἐν τῇ ἑορτῇ τοῦ Ἀπόλλωνος», (στιχ. 462 κ.ε).
    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ. ΕΡΡΩΣΘΕ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΧΑΙΡΕΤΕ ΤΥΧΑ ΔΕ ΟΛΒΙΑ ΔΟΙΗ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: